Αγγλικά σε παιδιά με ΔΕΠΥ: Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας να μάθει μια ξένη γλώσσα αποτελεσματικά.
Αν το παιδί σας έχει ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητα), πιθανότατα έχετε ήδη παρατηρήσει κάτι πολύ σημαντικό:
δεν είναι ότι «δεν μπορεί» να μάθει μια γλώσσα, απλώς δεν μαθαίνει με τον ίδιο τρόποόπως τα άλλα παιδιά.
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ μπορούν να μάθουν αγγλικά εξαιρετικά καλά. Μάλιστα, πολλά από αυτά έχουν πολύ καλή μνήμη, έντονη φαντασία και δημιουργικότητα. Το θέμα είναι να βρεθεί ο σωστός τρόπος διδασκαλίας ώστε το μάθημα να μην μοιάζει με «αγγαρεία», αλλά με κάτι που τους κρατά ζωντανά, ενεργά και με ενδιαφέρον.
Σε αυτό το άρθρο θα δείτε πρακτικές στρατηγικές που λειτουργούν στην πράξη, τόσο για γονείς όσο και για εκπαιδευτικούς.
Γιατί δυσκολεύονται τα παιδιά με ΔΕΠΥ στα αγγλικά;
Πριν πάμε στις λύσεις, αξίζει να δούμε τι συμβαίνει.
Τα αγγλικά, ειδικά στις πρώτες τάξεις, βασίζονται πολύ σε:
- επανάληψη
- συγκέντρωση
- οργάνωση
- μνήμη εργασίας (working memory)
Αυτά είναι ακριβώς τα σημεία που η ΔΕΠΥ μπορεί να δυσκολεύει.
Έτσι, ένα παιδί μπορεί:
- να ξέρει μια λέξη σήμερα και αύριο να την ξεχάσει
- να ξεκινάει ενθουσιασμένο και μετά από 7 λεπτά να “χάνεται”
- να βαριέται εύκολα αν το μάθημα είναι στατικό
- να χρειάζεται συνεχώς κίνηση για να «κρατηθεί» σε εγρήγορση
Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Η βάση: το μάθημα πρέπει να προσαρμόζεται στο παιδί (όχι το παιδί στο μάθημα)
Το μεγαλύτερο λάθος που γίνεται στη διδασκαλία παιδιών με ΔΕΠΥ είναι η προσπάθεια να χωρέσουν σε ένα τυπικό πρόγραμμα:
«Σήμερα θα μάθουμε όλο το αλφάβητο», ή «κάνε αυτές τις 2 σελίδες με ασκήσεις », «γράψε 10 φορές τη λέξη».
Αυτό συνήθως οδηγεί σε:
- άγχος
- αντίσταση
- εκνευρισμό
- χαμηλή αυτοπεποίθηση
Αντίθετα, όταν η διδασκαλία γίνεται σε μικρά, ξεκάθαρα βήματα, το παιδί αισθάνεται ότι μπορεί να τα καταφέρει.
Για παράδειγμα, αντί να προσπαθήσετε να μάθετε όλα τα γράμματα σε μία ώρα, ξεκινήστε με 3 ή 4.
Μπορεί να μοιάζει «λίγο», αλλά για ένα παιδί με ΔΕΠΥ είναι ακριβώς το σωστό.
Το ίδιο ισχύει και στο λεξιλόγιο: αν το παιδί αγαπάει τα ζώα, ξεκινήστε με dog, cat, lion, elephant. Αν αγαπά τα αυτοκίνητα, πάτε σε car, bus, train.
Όταν το περιεχόμενο συνδέεται με κάτι που ήδη αγαπά, η προσοχή του κρατιέται πολύ πιο εύκολα.
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ μαθαίνουν καλύτερα όταν το μάθημα είναι «ζωντανό»
Η κίνηση, το παιχνίδι, η εικόνα και ο ήχος είναι τεράστια εργαλεία. Αυτό δεν σημαίνει ότι «δεν γίνεται σοβαρό μάθημα». Σημαίνει ότι η σοβαρότητα δεν χρειάζεται να είναι βαρετή.
Ένα παιδί με ΔΕΠΥ συνήθως συγκεντρώνεται καλύτερα όταν:
- σηκώνεται
- ψάχνει κάρτες
- αγγίζει αντικείμενα
- παίζει
- λέει δυνατά τις λέξεις
- τραγουδάει
- βλέπει εικόνες
Για παράδειγμα, ένα απλό παιχνίδι μνήμης με καρτέλες (λέξη + εικόνα) μπορεί να κάνει θαύματα. Ή ένα ζάρι, όπου κάθε αριθμός σημαίνει διαφορετική δραστηριότητα:
«πες μια λέξη που αρχίζει από A», «ζωγράφισε ένα ζώο», «πες το όνομά σου στα αγγλικά».
Ακόμα και τα τραγούδια τύπου ABC song ή Baby Shark μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκπαιδευτικά, ειδικά όταν το παιδί συμμετέχει ενεργά:
να δείχνει αντικείμενα στην οθόνη, να επαναλαμβάνει λέξεις, να κάνει κινήσεις.
Η ρουτίνα βοηθάει περισσότερο απ’ όσο νομίζετε
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ συχνά φαίνονται «ανοργάνωτα», αλλά στην πραγματικότητα χρειάζονται περισσότερη δομή από τα υπόλοιπα παιδιά. Μια σταθερή ρουτίνα μέσα στο μάθημα δημιουργεί ασφάλεια. Όταν το παιδί ξέρει ότι:
- το μάθημα ξεκινά πάντα με “Hello! How are you?”
- μετά υπάρχει ένα μικρό παιχνίδι
- μετά μια μικρή άσκηση
- και στο τέλος ένα τραγούδι ή ένα fun activity
… τότε μειώνεται η εσωτερική ένταση, γιατί δεν χρειάζεται να μαντεύει τι έρχεται.
Και κάτι εξίσου σημαντικό: οι κανόνες βοηθούν, αρκεί να είναι λίγοι και ξεκάθαροι.
Αν υπάρχουν κανόνες, καλό είναι να είναι ορατοί (σε εικόνες ή σε έναν πίνακα).
Όχι σαν τιμωρία, αλλά σαν υπενθύμιση.
Τα διαλείμματα δεν είναι «χάσιμο χρόνου» — είναι μέρος της μάθησης
Αυτό είναι ένα σημείο που οι γονείς συχνά παρεξηγούν.
Όταν ένα παιδί με ΔΕΠΥ σηκώνεται, κινείται, κάνει κάτι άσχετο, δεν σημαίνει ότι δεν θέλει να μάθει. Σημαίνει ότι ο εγκέφαλός του χρειάζεται reset. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα μάθημα 60 λεπτών δίχως ενδιάμεσα διαλλείματα είναι πολύ μεγάλο. Αντιθέτως, δύο συνεδρίες των 45 λεπτών με ένα μικρό διάλειμμα στη μέση είναι πολύ πιο αποδοτικές κυρίως όταν τα παιδιά είναι μικρά και βρίσκονται στα πρώτα στάδια εκμάθησης της γλώσσας.
Στο διάλειμμα, μάλιστα, μπορείτε να κάνετε κάτι που συνεχίζει την επαφή με τα αγγλικά χωρίς πίεση:
- “jump like a frog”
- “walk like an elephant”
- “touch something red”
- “find something blue”
Έτσι το παιδί ξεκουράζεται αλλά παραμένει σε επαφή με τη γλώσσα.
Η θετική ενίσχυση είναι το «καύσιμο» της προσπάθειας
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ ακούνε πολύ συχνά μέσα στη μέρα:«κάτσε ήσυχα», «πρόσεχε», «πάλι δεν άκουσες», «μην κάνεις αυτό»! Οπότε στο μάθημα αγγλικών πρέπει να νιώσουν κάτι διαφορετικό: ότι μπορούν να τα καταφέρουν!
Ένας ενθουσιώδης έπαινος τύπου, “Great job! You’re a star!”, είναι πολύ πιο ισχυρός απ’ όσο φαίνεται. Επίσης, ένα μικρό σύστημα πόντων ή αυτοκόλλητων βοηθάει πάρα πολύ, ειδικά σε μικρές ηλικίες, όχι ως «δωροδοκία», αλλά ως επιβράβευση συνέπειας.
Τι γίνεται με την υπερκινητικότητα μέσα στο μάθημα;
Η υπερκινητικότητα δεν είναι “κακή συμπεριφορά”. Είναι ανάγκη. Το να προσπαθήσουμε να την κόψουμε τελείως, συνήθως γυρίζει μπούμερανγκ..
Η καλύτερη στρατηγική είναι να την αξιοποιήσουμε:
- σκορπάμε λέξεις στο δωμάτιο και το παιδί τις μαζεύει
- βάζουμε κάρτες σε τοίχους και ζητάμε να τις δείξει
- κάνουμε mini scavenger hunt: “Find the cat!”, “Find the apple!”
Αν υπάρχει δυνατότητα, βοηθάει πολύ και ένα κάθισμα που επιτρέπει κίνηση (π.χ. μπάλα ισορροπίας). Μερικά παιδιά συγκεντρώνονται καλύτερα όταν το σώμα τους μπορεί να κινείται λίγο.
Ο ρόλος των γονιών: μικρή βοήθεια, μεγάλη διαφορά
Οι γονείς δεν χρειάζεται να κάνουν «μάθημα» στο σπίτι. Αυτό που χρειάζεται είναι κάτι πολύ πιο απλό: λίγη επανάληψη με παιχνιδιάρικο τρόπο.
Για παράδειγμα:
- να επαναλάβετε 5 λέξεις την εβδομάδα
- να παίξετε ένα μικρό παιχνίδι με εικόνες
- να κάνετε ένα τραγούδι μαζί
- να κολλήσετε 3 καρτέλες στο ψυγείο
Το σημαντικό είναι η συνέπεια, όχι η διάρκεια. Ακόμα και 5 λεπτά την ημέρα είναι αρκετά.
Το πιο σημαντικό: το παιδί να νιώθει ότι “τα καταφέρνει”
Το παιδί με ΔΕΠΥ μπορεί να έχει δυσκολίες, αλλά έχει και κάτι υπέροχο:
έχει ενέργεια, φαντασία, χιούμορ και έντονη προσωπικότητα.
Αν το μάθημα αγγλικών γίνει:
- πιο σύντομο
- πιο βιωματικό
- πιο παιχνιδιάρικο
- πιο προσαρμοσμένο
… τότε η μάθηση μπορεί να γίνει πραγματικά απολαυστική. Και αυτό, στο τέλος, είναι που κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά.
Συχνές ερωτήσεις γονιών (FAQ)
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ μπορούν να πάρουν Lower ή Proficiency;
Ναι, φυσικά. Απλώς συνήθως χρειάζονται:
- πιο σταθερή υποστήριξη
- σωστή στρατηγική
- εξατομίκευση
- λιγότερη πίεση και περισσότερη συνέπεια
Είναι καλύτερα τα ιδιαίτερα ή το φροντιστήριο;
Εξαρτάται από το παιδί. Ωστόσο τα περισσότερα παιδιά με ΔΕΠΥ ωφελούνται περισσότερο από ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι ή σε πολύ μικρές ομάδες 2 ή 3 παιδιών.
Αν θέλετε κι εσείς να δείτε το καλύτερο αποτέλεσμα στο παιδί σας μεσα από ένα βιωματικό πρόγραμμα σπουδών ειδικά προσαρμοσμένο για παιδιά με ΔΕΠΥ, δεν έχετε παρά να επικοινωνήσετε με το NJoy Language school και να δηλώσετε συμμετοχή στα ιδιαίτερα μαθήματά μας.
Διαβάστε επίσης :
Ιδιαίτερα Μαθήματα και οφέλη
Για περισσότερα νέα βρες μας στα social media!
Επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε τις ανάγκες του παιδιού σας
